Oszustwo?
15599
page-template,page-template-full_width,page-template-full_width-php,page,page-id-15599,bridge-core-1.0.6,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-18.5,qode-theme-starflix,disabled_footer_top,wpb-js-composer js-comp-ver-6.0.5,vc_responsive
 

Oszustwo?

Kilka przykładów Oszustw i Wyłudzeń

 

W praktyce spraw karnych oszustwo i wyłudzenie są najczęściej kwalifikowane z art. 286 kk. Poniżej przedstawiamy najczęstsze rodzaje oszustw i wyłudzeń wraz z krótką charakterystyką i kwalifikacją prawną stosowaną przez sądy.

 

1. Oszustwo (90% wszystkich skazań)

Oszustwo potocznie nazywane wyłudzeniem to przestępstwo opisane w art. 286 kk. Za oszustwo może zostać skazany zarówno sprawca jak i inne osoby, które mu pomagają.
Oszustwo zostaje dokonane wtedy gdy nieświadomie, na skutek oszukańczych zabiegów sprawcy, dokonujemy zakupu, sprzedaży, darowizny, zamiany lub innego rozporządzenia naszymi pieniędzmi lub majątkiem.

 

2. Wyłudzenie pieniędzy

Wyłudzenie pieniędzy również jest kwalifikowane z Art. 286 KK. Sprawca wprowadza pokrzywdzonego w błąd i doprowadza do przekazania mu określonych kwot (jednorazowo lub cyklicznie) w zamian za nieistniejące usługi, przedmioty, rzeczy. Celem działania sprawcy jest uzyskanie określonych kwot pieniężnych. Gazety bardzo często opisują przypadki takich oszustw -na wnuczka, na policjanta itd..

 

3. Wyłudzenie kredytu, pożyczki

Wyłudzenie kredytu, pożyczki to oszustwo kredytowe, które sądy kwalifikują z Art. 297 KK.
Polega ono na udzieleniu nieprawdziwych informacji instytucji, u której sprawca stara się o kredyt. Sprawca najczęściej posługuje się w banku podrobionym podpisem bądź dokumentem (sfałszowanym zaświadczeniem o zarobkach, dowodem osobistym innej osoby), celem uzyskania kredytu. Maksymalny wyrok za to przestępstwo to 5 lat pozbawienia wolności. W oszustwie kredytowym aby doszło do przestępstwa wystarczy złożenie zaledwie jednego fałszywego dokumentu!
Do wyłudzenia kredytu najczęściej dochodzi w skutek tzw. podkręcania zdolności kredytowej. Przedstawiając nieprawdziwe lub sfałszowane dokumenty, podając nieprawdziwe okoliczności odnośnie zarobków czy zatrudnienia banki i instytucje pożyczkowe dokonują wypłaty kredytu lub pożyczki osobom lub firmom, które w oparciu o prawdziwą dokumentację nie mają zdolności kredytowej. 
Wyłudzenie kredytu może zostać dokonane przez osobę fizyczną lub firmę. W przypadku firmy odpowiedzialność karną ponoszą członkowie jej organów (np. zarząd, prokurent, pełnomocnik) lub inne osoby działające w jej imieniu.

 

4. Oszustwo komputerowe

Oszustwo komputerowe sądy kwalifikują z Art. 287 KK.
Oszustwo komputerowe polega na:

  • przetwarzaniu
  • gromadzeniu
  • przekazywaniu
  • zmianie
  • usuwaniu
  • lub wprowadzaniu danych informatycznych

przez osobę nieupoważnioną, gdy jej celem jest uzyskanie korzyści majątkowej kosztem innej osoby, lub wyrządzenie jej szkody. Karą za takie zachowanie jest pozbawienie wolności do lat 5 – chyba, że zaistniał wypadek mniejszej wagi – wtedy sprawca może zostać skazany na karę pozbawienia wolności do roku.

 

Przykładem typowego oszustwa komputerowego będzie np. włamanie się do sieci komputerowej banku celem wykonania przelewu określonej kwoty na rachunek sprawcy, bądź zmniejszenia jego debetu.

 

Oszustwa dokonywane przez internet nie są oszustwami komputerowymi, a zwykłymi typami oszustw, w których sprawca wykorzystuje internet jako narzędzie. Kilka ciekawych przykładów oszustw internetowych można znaleźć tu.

 

5. Oszustwo ubezpieczeniowe

Oszustwa ubezpieczeniowe są kwalifikowane przez sądy z Art. 298 KK.
Oszustwo ubezpieczeniowe to spowodowanie wypadku w celu uzyskania odszkodowania z tytułu ubezpieczenia. Warto zaznaczyć, że znamieniem oszustwa ubezpieczeniowego jest jedynie spowodowanie wypadku.
Upozorowanie czy sfingowanie wypadku oznacza odpowiedzialność z Art. 286 kk, co wiąże się z surowszą odpowiedzialnością sprawcy. Warto zaznaczyć, że przestępstwo oszustwa ubezpieczeniowego zostaje popełnione już z chwilą spowodowania zdarzenia niezależnie od tego, czy sprawca otrzymał później odszkodowanie z tego tytułu. Za oszustwo ubezpieczeniowe grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

 

6. Oszustwo Kapitałowe/Giełdowe

Polega na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji lub przemilczaniu informacji o stanie majątkowym oferenta w dokumentacji związanej z obrotem papierami wartościowymi, mające istotne znaczenie dla nabycia, zbycia papierów wartościowych, podwyższenia albo obniżenia wkładu.

 

Oszustwa kapitałowe i giełdowe zostały uregulowane w Art. 162 – 178 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Tekst ustawy dostępny w bazie ISAP pod adresem Dz.U. 1997 nr 118 poz. 754.

 

7. Oszustwo Podatkowe

Dodatkowo kodeks karny skarbowy opisuje pojęcie oszustwa podatkowego – Art. 56 KKS. Oszustwo podatkowe polega na podaniu przez podatnika nieprawdy lub zatajeniu prawdy bądź też niezawiadomieniu o zmianie danych, przez co następuje narażenie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na uszczuplenie podatku. Dokonywane jest w deklaracji lub oświadczeniu.
Do najczęstszych oszustw podatkowych należą Wyłudzenia VAT.

 

Fałszowanie Dokumentów

Z tematem oszustw i wyłudzeń nierozerwalnie łączą się przestępstwa fałszowania i podrabiania, przerabiania dokumentów. Sprawcy, którzy dokonując oszustw posługują się nierzetelnymi dokumentami mogą odpowiadać dodatkowo z Art. 270 KK i Art. 273 KK. Jeżeli do oszustwa wykorzystano nierzetelne lub puste faktury zastosowanie znajdą Art. 270a KK lub Art. 271a KK albo odpowiednie przepisy kodeksu karnego skarbowego.

Co to jest Oszustwo (Wyłudzenie, Art. 286 KK) w rozumieniu prawa?

 

Żeby zrozumieć w jaki sposób bronić się przed ew. zarzutami trzeba wyjaśnić co to jest przestępstwo oszustwa w rozumieniu prawa.

 

Definicja Oszustwa

Oszustwo to najprościej ujmując świadome wprowadzenie kogoś w błąd lub wyzyskanie czyjegoś błędu dla własnej korzyści majątkowej.

ART. 286 KK – Kodeks Karny

Gdzie opisane jest oszustwo? Jakie są przesłanki przestępstwa? Odpowiedź na te pytania zawarta jest w kodeksie karnym. Najważniejszy przepis to Art. 286 KK.
Oszustwo w kodeksie karnym zostało opisane w następujący sposób:

 

Art. 286 KK

§ 1. Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania,
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto żąda korzyści majątkowej w zamian za zwrot bezprawnie zabranej rzeczy.
§ 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 4. Jeżeli czyn określony w § 1-3 popełniono na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

 

Przesłanki Oszustwa

Przesłanki to inaczej podstawy dla sądu uznania danego czynu za przestępstwo oszustwa. Tylko spełnienie się łączne wszystkich przesłanek umożliwia sądowi wydanie wyroku skazującego.

Przesłankami oszustwa:

  • wprowadzenie w błąd,
  • wyzyskanie błędu,
  • działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
  • osiągnięcie korzyści majątkowej.

Przesłanki oszustwa należy interpretować w następujący sposób:

  • >Wprowadzenie w błąd to wytworzenie w świadomości innej osoby fałszywego obrazu pewnego wycinka rzeczywistości. Osoba wprowadzona w błąd przyjmuje za pewne, że dana okoliczność jest taka jak myśli. Np. sprzedawca w sklepie jest pewien, że cena sprzedawanego produktu jest taka jak wynika z etykiety, nie wie on jednak, że etykieta została przeklejona; kupujący jest pewien, że przebieg samochodu zgadza się z wskazaniem licznika, nie wie jednak, że wskazanie licznika zostało sfałszowane.
  • Wyzyskanie błędu polega na zaniechaniu skorygowania błędnego obrazu rzeczywistości, który ma dana osoba i podjęciu działań w oparciu o to błędne przekonanie. Np. podwyższenie ceny za samochód z większym przebiegiem na podstawie wskazania przekręconego licznika.
  • Działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej to nic innego jak dążenie do uzyskania korzyści dla siebie lub osoby trzeciej na skutek rozporządzenia mieniem przez osobę wprowadzoną w błąd. Nie będzie oszustwem wprowadzenie kogoś w błąd dla żartu i uświadomienie, że chciał podjąć jakąś decyzję w błędzie.
  • Osiągniecie korzyści majątkowej to finalne doprowadzenie do rozporządzenia mieniem przez osobę wprowadzoną w błąd. Dokonanie oszustwa następuje najczęściej w momencie, w którym sprawca osiąga zysk w postaci np. przelewu na swój rachunek, gotówki, podpisanej umowy sprzedaży lub innej czynności rozporządzającej

Trzeba pamiętać, że niektóre zachowania i zabiegi oszukańcze mogą zostać uznane za usiłowanie. Kara i konsekwencje usiłowania oszustwa i dokonania są takie same.

Kara za oszustwo i wyłudzenie

 

Jaka kara grozi za oszustwo?

Skazując za oszustwo sąd może wymierzyć różne rodzaje kar. W szczególności należy wskazać, że w przypadku wyłudzenia mienia o znacznej wartości (Art. 115 § 5, 6 i 7 KK), które wylicza się mnożąc przez 200 stawkę minimalnego wynagrodzenia za pracę publikowanego w komunikatach i obwieszczeniach przez GUS, sąd może orzec karę pozbawienia wolności do lat 10. Wynika to z Art. 294 KK. W 2018 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 2100,- złotych, a zatem mieniem znacznej wartości będzie mienie o wartości równej lub wyższej niż 420.000,- złotych.

Kary za oszustwo Art 286 KK w 2018 r.:
powyżej > 420.000 zł od 6 miesięcy do 10 lat
poniżej < 420.000 zł od 6 miesięcy do 8 lat
W wypadku mniejszej wagi grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do 2 lat